Fransız İşgali ve Bölgeleri

Birinci Dünya Savaşı sonrasında İtilaf Devletleri arasında yapılan gizli antlaşmalarla Çukurova ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri Fransa’ya vaat edilmişti. 1919 yılı sonbaharında İngilizlerle imzalanan Suriye İtilafnamesi uyarınca İngiliz birlikleri bölgeden çekilirken, yerlerini Fransız işgal kuvvetleri aldı. Fransızlar kısa süre içinde Adana, Mersin, Osmaniye, Maraş, Antep ve Urfa’yı işgal ederek bölgedeki zengin tarım arazilerini ve stratejik geçiş noktalarını kontrol altına almayı hedefledi.

Fransız işgalinin bölge halkı için en acı ve kışkırtıcı yanı, Fransız ordusunun bölgeye gelirken yanlarında üniformalı Ermeni lejyonlarını getirmesiydi. İşgal güçlerinden cesaret alan bu grupların yerel halka yönelik taşkınlıkları ve şiddet eylemleri, bardağı taşıran son damla oldu. Düzenli bir ordunun bulunmadığı bu coğrafyada, halk kendi canını, namusunu ve toprağını savunmak için silahlanarak tarihte eşine az rastlanır bir yerel direniş başlattı.

Maraş’ta Sütçü İmam’ın attığı ilk kurşunla başlayan, Antep’te Şahin Bey’in kahramanlığıyla “Gazi” unvanına uzanan ve Urfa’da Ali Saip Bey’in önderliğinde “Şanlı” bir destana dönüşen bu mücadele, Güney Cephesi’nin kaderini belirledi. Türk halkının bu eşsiz direnişi karşısında tutunamayan Fransa, 1921 yılında imzalanan Ankara Antlaşması ile işgal ettiği bölgelerden çekilmek zorunda kaldı ve yeni kurulan Anadolu Hükümeti’ni resmen tanıyan ilk İtilaf devleti oldu.